Ile kosztuje API AI i jak liczyć tokeny: cennik 10 modeli w PLN i 3 scenariusze rozliczenia
Damian GębalaAutorKoszt API AI liczy się w dwóch liczbach: wejście i wyjście, podawane w USD za milion tokenów. Przy kursie średnim NBP z 29 września 2026 (1 USD = 3,8537 zł) milion tokenów wejścia kosztuje od 0,39 zł do 38,54 zł, a milion tokenów wyjścia od 1,93 zł do 192,69 zł. Między najtańszym a najdroższym modelem jest 100 razy, więc wybór modelu przesądza o rachunku bardziej niż liczba zapytań. Poniżej cennik 10 modeli w złotówkach, cztery mechanizmy obniżające rachunek i trzy scenariusze rozliczenia. Stawki mam z oficjalnych stron pięciu dostawców, nie z blogów.
Czym jest token i dlaczego nie policzysz go słowami
Token to najmniejsza porcja tekstu, którą model przetwarza. Nie pokrywa się on ze słowem: może być częścią wyrazu, wyrazem ze spacją, znakiem przestankowym albo krótkim ciągiem znaków. Liczenie słów w dokumencie nie daje liczby, którą zobaczysz na fakturze.
Przybliżona reguła podawana przez CloudZero: token to około trzech czwartych angielskiego słowa, czyli milion tokenów to mniej więcej 750 tysięcy słów po angielsku. Po polsku przelicznik wychodzi gorszy, bo dłuższe wyrazy i znaki diakrytyczne dzielą się na więcej tokenów. Dokładnego współczynnika dla polskiego tekstu nie ma w żadnym cenniku, więc go nie podaję.
Cztery miejsca, w których łatwo przeoczyć tokeny: system prompt wraz z instrukcjami narzędzi, schematy i przykłady dokładane do promptu, cała historia rozmowy oraz wejścia multimodalne. Od Gemini 3.5 w górę Google dolicza deklaracje funkcji do licznika wejścia, co podnosi koszt bez Twojej zmiany.
Licz przed wysłaniem
Jedyna wiarygodna metoda to liczenie tokenów przed wywołaniem i porównywanie szacunku z rzeczywistym zużyciem w logach. Ręczne szacowanie na oko działa tak długo, dopóki prompt nie trafi na produkcję. Błędne żądanie zwykle nie kosztuje: cennik Google Cloud mówi wprost, że za żądanie zakończone błędem 400 lub 500 nie zostaniesz obciążony za zużyte tokeny.
Skąd biorę stawki i dlaczego podaję datę
Cenniki API zmieniają się kilka razy w roku, więc liczba bez daty jest informacją na pół roku. Konkretny przykład: priorytetowe przetwarzanie w OpenAI przemianowano na Fast mode 30 lipca 2026, a Gemini 3.8 Flash ma cenę promocyjną do 31 grudnia 2026, po czym wchodzi stawka dwukrotnie wyższa.
Liczby w tym tekście pochodzą z pięciu stron: cennik API OpenAI, cennik Anthropic, cennik Gemini w Google Cloud, dokumentacja modeli xAI i cennik DeepSeek. Porównując koszty, otwórz te strony w dniu decyzji, nie w dniu, kiedy czytałeś artykuł.
Cennik 10 modeli w złotówkach
Kurs przeliczenia: 1 USD = 3,8537 zł (tabela A NBP, 29.09.2026). To średnia NBP, nie kurs Twojego banku, więc realne złotówki na fakturze różnią się o spread. Wszystkie stawki poniżej pochodzą z 29 września 2026.
| Model | Dostawca | Wejście $/1M | Wejście zł/1M | Wyjście $/1M | Wyjście zł/1M |
|---|---|---|---|---|---|
| gpt-6-luna | OpenAI | 0,10 | 0,39 | 0,50 | 1,93 |
| DeepSeek V4.1-Flash (poza szczytem) | DeepSeek | 0,15 | 0,58 | 0,60 | 2,31 |
| Gemini 3.5 Flash-Lite | 0,30 | 1,16 | 2,50 | 9,63 | |
| Mistral Large | Mistral | 0,50 | 1,93 | 1,50 | 5,78 |
| Claude Haiku 4.5 | Anthropic | 1,00 | 3,85 | 5,00 | 19,27 |
| Gemini 3.5 Flash | 1,50 | 5,78 | 9,00 | 34,68 | |
| Claude Sonnet 5.5 | Anthropic | 2,00 | 7,71 | 10,00 | 38,54 |
| gpt-6.1-sol | OpenAI | 2,00 | 7,71 | 10,00 | 38,54 |
| Grok 4.7 | xAI | 2,00 | 7,71 | 6,00 | 23,12 |
| Claude Opus 5.5 | Anthropic | 4,00 | 15,41 | 20,00 | 77,07 |
Poza tabelą zostają dwa progi: gpt-6-astra oraz Claude Fable 5.1 kosztują po 10 USD wejścia i 50 USD wyjścia za milion tokenów, czyli 38,54 zł i 192,69 zł. To sufit, nie punkt startowy. Potrzebujesz czegoś z tego przedziału, to decyzja o budżecie, a nie o modelu.
DeepSeek policzyłem poza szczytem, czyli po stawce niższej. W godzinach 01:00-04:00 i 06:00-10:00 UTC od poniedziałku do piątku obowiązuje stawka dwa razy wyższa: dla V4.1-Flash 0,30 USD wejścia i 1,20 USD wyjścia. Weekendy są poza szczytem.
Jeśli szukasz szerszego obrazu narzędzi zamiast samych stawek, pisałem o asystentach AI w firmie i ich cenach w złotówkach oraz o tym, jaki model wybrać w n8n przy 1000 zadaniach.
Dlaczego wyjście bywa droższe niż całe wejście
Cena wyjścia jest wyższa od ceny wejścia od 3 do 8 razy. Dla gpt-6-luna i Claude Sonnet 5.5 mnożnik wynosi 5, dla Gemini 3.5 Flash-Lite 8,3, a dla Grok 4.7 tylko 3.
To ma przełożenie na rachunek. Weźmy scenariusz asystenta: 6000 rozmów miesięcznie, każda z 1500 tokenów wejścia i 400 tokenów wyjścia. Wyjście to 21 procent wolumenu tokenów, ale odpowiada za 57 procent kosztu. W scenariuszu agenta ten udział rośnie do 65 procent.
Najszybszy sposób na obniżenie rachunku to krótsze odpowiedzi, a nie tańszy model. Jeśli automatyzacja generuje po 3000 tokenów odpowiedzi tam, gdzie wystarczyłoby 800, przepłacasz wyjściowe w 3,75 razy. Testy na polskim tekście pokazują, gdzie zysk z samego skrócenia odpowiedzi jest największy.
Cztery sposoby na obniżenie rachunku bez zmiany modelu
1. Powtórzony kontekst trafia w pamięć cache
Anthropic rozlicza prompt cache dwiema stawkami: zapis i odczyt. Dla Claude Sonnet 5.5 zapis ważny 5 minut kosztuje 2,50 USD za milion tokenów, a odczyt 0,20 USD, czyli 10 razy taniej niż zwykłe wejście po 2,00 USD.
Liczba z praktyki: wysyłasz 10 tysięcy tokenów stałego systemowego promptu z każdym z 400 dokumentów. Bez cache to 8,00 USD. Z cache płacisz jeden zapis (0,025 USD) i 399 odczytów (0,798 USD), razem 0,82 USD. Na tym fragmencie rachunku to prawie 90 procent oszczędności.
Uwaga na ważność wpisu: cennik Anthropic mówi wprost, że te stawki odzwierciedlają TTL 5 minut. Google Cloud pokazuje osobno zapis na 5 minut (2,50 USD) i na 1 godzinę (4,00 USD), czyli wariant dłuższy jest droższy o 1,6 raza, nie dwa razy.
DeepSeek rozlicza cache procentowo: trafienie kosztuje 0,003 USD za milion tokenów wejścia wobec 0,15 USD przy braku trafienia, poza szczytem. Przy 4,8 mln tokenów wejścia, z których połowa trafia w cache, rachunek spada z 4,62 zł do 3,26 zł, czyli o 29 procent. Przy chińskim modelu sprawdź wcześniej kwestię danych firmowych.
2. Przetwarzanie wsadowe kosztuje połowę ceny
Anthropic i OpenAI obniżają cenę o 50 procent przy przetwarzaniu wsadowym, czyli dla zadań, które nie muszą się wykonać natychmiast. W OpenAI wariant Flex ma dokładnie te stawki co Batch: dla gpt-6-astra 5,00 USD wejścia i 25,00 USD wyjścia zamiast 10,00 i 50,00. Mistral podaje to samo wprost. Scenariusz z dokumentami na Sonnet 5.5 spada z 67,83 zł do 33,91 zł miesięcznie.
3. Długi kontekst OpenAI kosztuje osobno
OpenAI rozróżnia kontekst krótki i długi: stawka za wejście w długim rośnie dwukrotnie, a za wyjście półtora razy. Dla gpt-6.1-sol to 2,00 i 10,00 USD w krótkim kontekście wobec 4,00 i 15,00 USD w długim. Ten sam scenariusz z 400 dokumentami, który kosztował 67,83 zł, w długim kontekście wychodzi 120,24 zł. Przy dużych wolumenach tekstu wybór wariantu kontekstu jest pilniejszy niż wybór modelu.
4. Kupuj poza szczytem, jeśli proces na to pozwala
Stawki DeepSeek w godzinach szczytu są dwa razy wyższe. Scenariusz z dokumentami, który poza szczytem kosztuje 4,62 zł, w godzinach 01:00-04:00 i 06:00-10:00 UTC w dni robocze wychodzi 9,25 zł. Przesunięcie zadań na wieczór obcina rachunek o połowę bez zmiany modelu.
Dopłaty, które nie mieszczą się w stawce za tokeny
Cena za milion tokenów to tylko część rachunku, jeśli automatyzacja korzysta z narzędzi. Oto stawki pobierane osobno, wprost z cenników. Automatyzacja szukająca w sieci przy każdym zadaniu potrafi zjeść oszczędności liczone w dziesiątkach złotych miesięcznie.
- OpenAI: wyszukiwanie w sieci 10 USD za tysiąc wywołań, ale 25 USD w wersji preview dla modeli bez rozumowania, wywołanie narzędzia 2,50 USD za tysiąc, wyszukiwanie plików 0,10 USD za GB dziennie, kontenery od 0,03 USD za 1 GB do 1,92 USD za 64 GB za 20-minutową sesję.
- Anthropic: wyszukiwanie w sieci 10 USD za tysiąc wyszukiwań, wykonanie kodu 0,05 USD za godzinę kontenera przy 50 darmowych godzinach dziennie, agenci zarządzani 0,08 USD za godzinę aktywnej sesji. Wnioskowanie tylko na rynku US kosztuje 1,1 raza stawki, tryb fast dla Opus 5.5 dwa razy drożej.
- xAI: agenty 0,08 USD za minutę, synteza mowy 15 USD za milion znaków, rozpoznawanie mowy 0,10 USD za godzinę wsadowo i 0,20 USD strumieniowo.
- Google: stawki poza USA i UE są o 10 procent wyższe. Dla Gemini 3.5 Flash to 1,65 zamiast 1,50 USD wejścia i 9,90 zamiast 9,00 USD wyjścia.
- Mistral: OCR za każdą stronę, modele mowy za minutę, narzędzia za wywołanie, a cache wejścia obniża koszt powtarzanych promptów nawet o 90 procent.
Trzy scenariusze rozliczenia
Liczby tokenów w tych scenariuszach to moje założenia, nie dane z rynku. Podaję je jawnie, żebyś mógł podmienić własne: koszt = tokeny wejścia razy stawka wejścia plus tokeny wyjścia razy stawka wyjścia.
Scenariusz A: asystent odpowiadający na pytania
6000 rozmów miesięcznie, każda z 1500 tokenów wejścia i 400 tokenów wyjścia. To 9 mln tokenów wejścia i 2,4 mln wyjścia.
| Model | USD miesięcznie | Zł miesięcznie | Zł rocznie |
|---|---|---|---|
| gpt-6-luna | 2,10 | 8,09 | 97,11 |
| Gemini 3.5 Flash-Lite | 8,70 | 33,53 | 402,33 |
| Claude Haiku 4.5 | 21,00 | 80,93 | 971,13 |
Przy tym wolumenie wybór modela przestaje mieć znaczenie. Trzydzieści razy droższy Haiku 4.5 kosztuje nadal poniżej tysiąca złotych rocznie. To sygnał, że przy prostych pytaniach lepiej pilnować długości odpowiedzi niż szukać najtańszego modelu.
Scenariusz B: odczyt danych z dokumentów
400 dokumentów miesięcznie, każdy z 12 tys. tokenów wejścia i 2 tys. tokenów odpowiedzi. To 4,8 mln tokenów wejścia i 0,8 mln wyjścia.
| Model i wariant | USD miesięcznie | Zł miesięcznie | Zł rocznie |
|---|---|---|---|
| DeepSeek V4.1-Flash, poza szczytem | 1,20 | 4,62 | 55,49 |
| DeepSeek V4.1-Flash, w szczycie | 2,40 | 9,25 | 110,99 |
| Gemini 3.5 Flash | 14,40 | 55,49 | 665,92 |
| Claude Sonnet 5.5 | 17,60 | 67,83 | 813,90 |
| Claude Sonnet 5.5, wsadowo | 8,80 | 33,91 | 406,95 |
Tutaj wybór modelu już robi różnicę: Sonnet 5.5 kosztuje 15 razy więcej niż DeepSeek poza szczytem. W scenariuszu B wyjście odpowiada za 45 procent kosztu, mimo że to tylko 14 procent wolumenu tokenów. Wariant wsadowy i cache dają tu więcej niż zmiana modelu.
Scenariusz C: agenty wykonujące zadania w automatyzacji
1500 zadań miesięcznie, każde z 8 tys. tokenów wejścia i 3 tys. tokenów wyjścia. To 12 mln tokenów wejścia i 4,5 mln wyjścia.
| Model | USD miesięcznie | Zł miesięcznie | Zł rocznie |
|---|---|---|---|
| Grok 4.7 | 51,00 | 196,54 | 2358,46 |
| Claude Opus 5.5 | 138,00 | 531,81 | 6381,73 |
| gpt-6-astra | 345,00 | 1329,53 | 15954,32 |
Tu wchodzimy w inną skalę: gpt-6-astra przy takim wolumenie to ponad 16 tysięcy złotych rocznie. Zanim wybierzesz najdroższy model, policz własne liczby na podstawie trzech scenariuszy kosztowych dla firmy na 12 miesięcy.
Sześć błędów, które psują kalkulację tokenów
- Mieszanie stawk z różnych linii produktowych. Blogi wciąż opisują GPT-5.5 za 5,00 USD wejścia, a aktualny cennik OpenAI ma inną lineup. Kalkulacja z artykułu sprzed roku to budżet dla modelu, którego już nie ma.
- Przejście przez próg ceny promocyjnej. Gemini 3.8 Flash kosztuje teraz 0,75 USD wejścia i 3,75 USD wyjścia, ale od 1 stycznia 2027 wchodzi stawka 1,50 i 7,50 USD. Milion tokenów wejścia i milion wyjścia to dziś 17,34 zł, a od stycznia 34,68 zł. Projekt na rok musi zakładać cenę standardową.
- Zakładanie stałego procenta za cache. Odczyt nie zawsze kosztuje 10 procent ceny wejścia: gpt-6-astra przy wejściu 10,00 USD daje cache 1,00 USD, ale gpt-6.1-sol przy wejściu 2,00 USD daje 0,10 USD, czyli 5 procent.
- Pomylenie godzin szczytu. Dwa razy wyższe stawki DeepSeek obowiązują od poniedziałku do piątku w oknach 01:00-04:00 i 06:00-10:00 UTC. Kalkulacja roczna oparta na stawce poza szczytem będzie zaniżona o połowę, jeśli ruch przypada na biuro.
- Pominięcie regionu i narzędzi. Stawki Gemini poza USA i UE są o 10 procent wyższe, a wyszukiwanie w sieci w modelu bez rozumowania kosztuje 25 USD za tysiąc wywołań zamiast 10 USD. Dopłaty potrafią przewyższyć oszczędność z tańszego modelu.
- Liczenie słów zamiast tokenów. Znak diakrytyczny, cytat i fragment kodu potrafią rozciągnąć jeden wiersz do kilkunastu tokenów. Dokument z 3000 słów po polsku nie jest 3000 tokenami. Jedyna liczba, która ma znaczenie, pochodzi z licznika.
Jak pilnować kosztu, zanim faktura przyjdzie
Ustaw twardy limit kredytu na poziomie konta, zanim napiszesz pierwszą linię integracji. Wtedy przekroczenie budżetu jest problemem technicznym, a nie szkodą finansową.
Rozdziel zadania na klasy i przypisz każdej model. Klasyfikacja zapytania, wyciąganie danych z dokumentu i pisanie odpowiedzi do klienta to trzy różne problemy. Jeśli wszystkie trzy pójdą przez najdroższy model, płacisz za wzmocnienie tam, gdzie nic nie wnosi. Alert ustaw na wykonanie, nie na fakturę: kilka godzin w szczycie DeepSeek potrafi zjeść miesięczny budżet, o czym dowiesz się z opóźnieniem.
Jeśli chcesz policzyć koszt własnej automatyzacji, zacznij od jednego procesu, który zjada Ci najwięcej czasu w tygodniu. Napisz do mnie, podam wyliczenie na Twoich własnych liczbach tokenów.